Izložba “Maske i maskiranje u običajnoj praksi” – odličan primer međumuzejske saradnje!

Povodom Evropske noći muzeja, Narodni muzej Valjevo pripremio je izložbu “Maske i maskiranje u običajnoj praksi – tradicionalni i obnovljeni običaji”, autorki Gordane Pajić i Natalije Marković, etnologa Narodnog muzeja Valjevo. Izložba je rezultat ozbiljnog istraživačkog rada i saradnje sa kolegama iz drugih muzejskih institucija, umetničkim društvima, crkvom, pojedincima i čuvarima etnološkog i nematerijalnog nasleđa.

Narodni muzej Valjevo Maske i maskiranje (5)

U ime autorskog tima prisutnima se obratila etnolog Natalija Marković i pojasnila da ova izložba predstavlja običaje godišnjeg i životnog ciklusa u kojima se koriste maske i maskiranje u tradicionalnoj i obnovljenoj formi običaja u različitim krajevima Srbije.

Narodni muzej Valjevo Maske i maskiranje (3)

“U vremenu kada su nastajali ovi običaji  imali su obrednu i magijsku funkciju. Cilj im je bio da ritualima i određenim ponašanjem obezbede napredak i zadovoljenje opštih interesa zajednice. Sve pomenute osobenosti običaja, maske i obredne povorke, na izložbi su predstavljeni kroz priče o: koledarskim povorkama, povorkama vertepa, Belim pokladama, povorkama lazarica, kraljica i dodola. Tu je i priča o čaušu koji pripada običajima životnog ciklusa. Od svih pomenutih običaja u valjevskom kraju se pominju samo vertepi i lazarice, koje se i danas neguju u obnovljenom obliku”, otkrila je autorka uz napomenu da i sama izložba kao i prateći katalog, paralelno upućuju na tradicionalne i obnovljene forme običaja.

Narodni muzej Valjevo Maske i maskiranje (1)

“Potrebu da se ovi običaji sačuvaju i prenose na najbolji način, svedoči sve češće obnavljanje nekih od njih, kao što su Bele poklade i Lazarice. U nekim sredinama održava se kontinuitet ovih običaja, što je dovelo do upisa Lazarica iz Sirinićke župe u Nacionalnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije, kao i pokladnog običaja Ženidba kraljevića Marka”, navela je Natalija Marković uz napomenu da je ova izložba dobar primer međumuzejske saradnje kojoj će valjevski muzej i dalje težiti.

Narodni muzej Valjevo Maske i maskiranje (7)

Za muzejsku prezentaciju upotrebljena je bogata foto dokumentacija, koja je nastajala u proteklim decenijama u Etnografskom muzeju u Beogradu, Narodnom muzeju u Čačku, Narodnom muzeju Šumadije Kragujevac. Upotrebljene su i fotografije nastale u novije vreme iz Muzeja „Staro selo“ Sirogojno, Muzeja jezika i pisma u Tršiću, Centra za nematerijalno kulturno nasleđe u Beogradu, iz privatnih kolekcija saradnika, kao i tokom ovogodišnjeg istraživanja na terenu etnografa Narodnog muzeja Valjevo. Muzejski predmeti koji predstavljaju tradicionalne forme koledarskih maski i lazarica ustupio im je Etnografski muzej u Beogradu, a odela i maske koja su predstavljeni obnovljeni običaji Vertepa, Belih poklada i Kraljica ustupili su crkva u Laćarku, učesnici Lozovičkih poklada, Narodni muzej Čačak i Ansambl narodnih igara i pesama „Branko Radičević“ iz Rume.

B.M.

Facebook komentari

About REDAKCIJA VALJEVSKA POSLA

Početkom 2016. godine sa radom je počeo novi gradski portal na adresi www.valjevskaposla.info, koji je za vrlo kratko vreme, zbog svoje nepristrasnosti i objektivnosti, zabeležio izuzetnu posećenost i zadobio naklonost građana Valjeva. Cilj portala nije samo objavljivanje vesti, već i interakcija sa sugrađanima kroz različite sadržaje.

Leave a Reply