Kako je oslobođeno Valjevo? (1. deo)

U septembru 1944. godine oslobođena su sva mesta na teritoriji današnjeg Kolubarskog okruga. Valjevo – 15. septembar; Lazarevac – 19. septembar; Lajkovac – 18. septembar; Belanovica – 17. septembar; Mionica – 11. septembar; Pecka – 19. setembar…..

Jedinice Prve proleterske i Šeste ličke divizije su pre 73 godine pobedile okupatora i oslobodile Valjevo.


Za oslobođenje Valjeva život su dali:

Bogdan Bolta, Dane Žegarac, Bosiljka Obradović, Luka Opačić, Janko Marković, Božo Orlović, Boško Ožegović, Fabijan Pataran, Milan Pjevač, Mile Jejin, Milan Pribić, Angelino Zetti, Smilja Obradović, Soka Medić, Dragan Došen iz Divosela, Draga Došen iz Srba, Mićo Bursać, Božo Lončar, Smilja Lajić, Mile Jakšić, Josip Krajica, Janko Krajnović, Vako Krga, Đuro Škundrić, Luka Šolaja, Dušan Radović, Gianolino Ceherini.

Slava im!


Od neprijateljskih snaga u Valjevu i neposrednoj okolini tada se nalazilo 4000 dobro naoružanih vojnika.

Neprijatelj je Valjevo pripremio za čvrstu odbranu. Na Krušiku, u kasarnama 5. pešadijskog puka Jugoslovenske vojske, nalazile su se glavne snage nemačkog 2. i 3. bataljona 5. policijskog puka kao i delovi Nedićeve kvislinške Srpske državne straže iz Valjeva. Od kasarne su napravili pravu neprobojnu tvrđavu opasanom bunkerima žicom i minskim preprekama.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

Izvor: www.valjevo-hospital.org

U Centru grada nemačke jedinice napravile su sedam jakih uporišta. Nemačka vojna policija (Feldžandarmerija) posela je zgradu Okružnog suda, pomoćna policija poretka (Šucpolicija) držala je kuću dr Miloša Pantića, a Okružna teritorijalna komanda (Kraiskomandantura) zgradu Sreskog suda. Nedićevsko-četničke snage organizovale su odbranu prilaza južnom delu grada, između reka Jablanice i Kolubare i u rejonu Pivare, dok su u gradu držale tri odvojene otporne tačke: Oficirski dom, hotel »Brankovina« i bivšu artiljerijsku kasarnu na ulazu u istočni deo grada, između Kolubare i beogradskog puta.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

Prema planu Štaba korpusa, 1. proleterska divizija, sa 1. i 3. proleterskom brigadom trebalo je da napada sa severa i severoistoka sa linije Divlje polje – Grabovica, a 6. lička proleterska divizija, sa 1. i 2. brigadom – sa juga. Treća lička brigada dobila je zadatak da zauzme Divce a 13. proleterska brigada Slovac, zatim da spreče intervenciju  neprijatelja iz pravca Uba i Lajkovca i onemoguće povlačenje neprijatelja iz Valjeva.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

»Napad na vanjsku odbranu Valjeva počinje već u 18 časova 14. septembra. U silovitom naletu 1. i 2. brigada, svaka na svom pravcu, brzo savlađuje vanjske prilaze gradu. Jurišima naših boraca ne mogu da odole ljotićevci, nedićevci i dražinovci, koje su Nemci isturili na najpovoljnije položaje na južnim prilazima Valjevu. Mnogi od njih postaju naši zarobljenici, drugi ginu, treći nastoje da se što pre domognu leve obale Kolubare. Oko 22 sata svi su bataljoni obje brigade divizije već na desnoj obali Kolubare«. piše Milan Antončić, tada komandant 1. ličke brigade.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

Milan Antončić

Pošto je savladala spoljnu odbranu i zauzela predgrađe Popare, 2. brigada je oko ponoći zauzela deo grada na desnoj obali Kolubare. Približno u isto vreme i 1. brigada je zauzela južni deo grada i odbacila neprijatelja na levu obalu Kolubare. U borbu su se aktivno uključili i stanovnici Valjeva, naročito omladina. Ovladavši desnom obalom Kolubare, jedinice su naišle na veoma jak otpor neprijatelja sa leve obale. Od zarobljenika, među kojima je bio i jedan nemački oficir, saznalo se da je neprijatelj levu obalu reke dobro utvrdio i organizovao za odbranu, naročito prilaze mostovima.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

Zarobljeni major tokom oslobađanja Valjeva

Oko 2 časa 15. septembra neprijatelj je sateran u utvrđene zgrade Hipotekarne banke, Okružnog i Sreskog suda, Oficirski dom, hotel »Brankovinu« i u kasarne 5. pešadijskog puka u severnom delu grada.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

Posle šestočasovne borbe, ujutro do 8 časova, 15. septembra, zauzete su bile zgrade Hipotekarne banke, Okružnog i Sreskog suda, dok je Oficirski dom tek pao oko 11h. Oko 17 časova su levokrilni bataljon 1. ličke brigade i delovi 1. proleterske brigade, podržani minobacačima i mitraljezima, u snažnom jurišu i žestokom okršaju slomili otpor neprijatelja i zauzeli hotel »Brankovinu«.

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

Neprijatelj se još držao u kasarnama 5. puka, ispred kojih su se nalazile minske i žičane prepreke.

Nastaviće se….

Valjevo, Valjevo vesti, vesti

About REDAKCIJA VALJEVSKA POSLA

Početkom 2016. godine sa radom je počeo novi gradski portal na adresi www.valjevskaposla.info, koji je za vrlo kratko vreme, zbog svoje nepristrasnosti i objektivnosti, zabeležio izuzetnu posećenost i zadobio naklonost građana Valjeva. Cilj portala nije samo objavljivanje vesti, već i interakcija sa sugrađanima kroz različite sadržaje.